Serious Request 3 - Bulletray

Financieel
verslag

Financieel verslag

Financiële flexibiliteit om in te spelen op ontwikkelingen


De NPO heeft van kabinet-Rutte II de opdracht gekregen om meer eigen inkomsten te verwerven (brief 6 december 2012). Deze opdracht is opgepakt en uitgewerkt, en heeft zich in het recente verleden onder andere geuit in een hoger aandeel inkomsten uit diverse distributiecontracten. Met de omroepen is afgesproken om deze zogenoemde NPO-brede inkomsten zoveel mogelijk te besteden aan NPO-brede (ontwikkel)ambities en speciale programmering. In 2015 leidde dit tot een extra inkomstenbron van ruim 3 miljoen euro, die eerder niet begroot was.

Deze middelen zijn gedurende het jaar aangewend voor de start en intensivering van strategisch en tactisch gedreven verbeterprojecten, maar ook voor incidentele intensiveringen van het programmabudget in het jaar waarin een grote bezuiniging op het mediabudget moest worden doorgevoerd. Met dit budget hebben we gedurende het jaar dus kunnen inspringen op de vele veranderingen in de markt, technologie en de politiek. Zo is er ingezet op het beter bereiken van jongeren en heeft versterking van onze Nederlandse dramaprogrammering plaatsgevonden, zoals met de serie Tessa.

FIN.grafiek-1

Rijksmediabijdrage als belangrijkste inkomstenbron
Het grootste deel van onze inkomsten bestaat uit de rijksmediabijdrage, in totaal zo’n 800 miljoen euro. Het merendeel van deze bijdrage wordt verstrekt voor programma-aanbod en een klein deel voor de NPO-organisatie.

De overige inkomsten bestaan uit vergoedingen die ontvangen worden voor het doorgeven van content via de kanalen van de NPO. Daarnaast hebben omroepen zelf ook inkomsten die ingezet worden voor programma’s op radio, televisie en internet. Deze zijn hier niet opgenomen, maar worden vermeld in de jaarrekeningen van de omroepen.

Uitgaven aan de programmering
Het overgrote deel van de uitgaven wordt doorgegeven aan de omroepen. In totaal is dit in 2015 ruim 700 miljoen euro. Dit bedrag is nagenoeg geheel besteed via de omroepen voor de productie van programma’s. Deze uitgaven zijn onder te verdelen in de verstrekkingen aan omroepen voor de programmering (66%) en een vergoeding voor de organisatiekosten (14%). Een klein deel is via de NPO-organisatie besteed aan programmatische activiteiten (2%) met een omroepoverstijgend en zender- en netbreed belang, zoals muzieksamenstelling en ondersteuning van productie. 14% van de uitgaven werd gedaan door de NPO-organisatie. De uitgaven zijn onder te verdelen in drie subcategorieën, waarvan de kerntaken (7%) de grootste categorie is.

FIN.grafiek-2

Hieronder valt onder meer het verzorgen van de distributie- en uitzendtechniek, programmacoördinatie en de taken rondom beleid en verantwoording. De tweede categorie bestaat uit de centrale activiteiten (5%), zoals het ondertitelen van programma’s, marketingactiviteiten en activiteiten rondom auteursrechten. Daarnaast verzorgt de NPO ondersteuning op het gebied van facilitaire zaken, ICT en personeelszaken. Verder is 25 miljoen euro van de rijksmediabijdrage bestemd voor overige media-instellingen als Het Beste van Vlaanderen en Nederland (BVN), Co-productiefonds Binnenlandse Omroep (CoBO) en de Stichting Omroep Muziek (SOM). Dit bedrag is volledig aan deze instellingen overgedragen en bedraagt 4% van de totale uitgaven. De NPO geeft weliswaar de budgetten aan hen door, maar de instellingen hebben eigenstandige (programmatische) taken. Het leeuwendeel van deze budgetten komt overigens uiteindelijk weer ten goede aan de programmering.

Exploitatiesaldo houdt hoofdzakelijk verband met inzet en overdracht reserve voor media-aanbod ten behoeve van de programmering
Het exploitatiesaldo 2015 bedraagt 0,9 miljoen positief en wordt in onderstaande tabel gesplitst in twee onderdelen: NPO Media (2,9 miljoen euro positief) en NPO-organisatie (2,0 miljoen euro negatief). De rentabiliteit op het totaal vermogen is ten opzichte van het jaar 2014 gestegen. Dit is het gevolg van het positieve resultaat in 2015. De solvabiliteitspositie is ruim voldoende aangezien de NPO geen gebruik maakt van financiering door middel van vreemd vermogen. Ten opzichte van het jaar 2014 is de solvabiliteitspositie met 9% gestegen naar 49%.

FIN.staatje-1

Exploitatiesaldo uit gewone bedrijfsuitoefening NPO Media

Naast de rijksmediabijdrage van 700 miljoen euro is er door de NPO-organisatie in 2015 in totaal 24 miljoen euro extra ingezet ter versterking van de exploitatie van NPO Media. Dit is mede gefinancierd uit NPO-brede inkomsten.

Het exploitatiesaldo van NPO Media is 2,9 miljoen euro positief. Dit saldo is opgebouwd uit de door omroepen aan de NPO-organisatie overgedragen reserve voor media-aanbod ad. 9,4 miljoen euro en de inzet in 2015 uit de reserve voor media-aanbod ad. 6,6 miljoen euro.

De omroepen kunnen op basis van Artikel 2.174 lid 1 van de Mediawet gelden voor de verzorging van media-aanbod reserveren, met toestemming van de raad van bestuur. De raad van bestuur heeft in 2005 een bindende regeling afgegeven waarin een maximum is opgenomen voor de reserve voor media-aanbod. Alle gelden boven dit maximum moeten worden overgedragen aan de NPO-organisatie. Deze door omroepen overgedragen reserve voor media-aanbod wordt vervolgens als reserve bij de NPO-organisatie aangehouden welke conform Artikel 2.176 van de Mediawet weer ingezet wordt voor de programmering. Op basis van de jaarrekeningen van de omroepen is in 2015 conform de bindende regeling een bedrag van 9,4 miljoen euro vastgesteld als bovenmatige reserve.
Daarnaast is in 2015 6,6 miljoen euro meer verstrekt aan de omroepen voor de programmering dan de rijksmediabijdrage. Dit bedrag betreft de aanwending vanuit de reserve voor media-aanbod en heeft een incidenteel karakter.

FIN.grafiek-3

In 2015 is 700 miljoen euro aan de omroepen verstrekt. In dit bedrag zijn de hierboven toegelichte bedragen voor overgedragen reserve media-aanbod en inzet uit reserve voor media-aanbod opgenomen. De verdeling hiervan over de verschillende platformen staat in onderstaande grafiek en tevens wordt deze vergeleken met de meerjarenbegroting van 2015 (MJB). In de verdeling over de platformen is geen rekening gehouden met de door de omroepen aan de NPO-organisatie overgedragen reserve voor media-aanbod (9,4 miljoen euro). Verdeling over de platformen is mogelijk na inzet voor de programmering.

Exploitatiesaldo uit gewone bedrijfsuitoefening NPO-organisatie

Het jaar 2015 is mede door de verwerving van meer eigen inkomsten en het additioneel bezuinigen om ruimte te maken voor nieuwe activiteiten gestart met een financiële ruimte van 6,2 miljoen euro. Dit bedrag was bedoeld voor innovatie, voorbereiding op de nieuwe concessieperiode, het opvangen van programmatische bezuinigingen en stimuleren van programmavernieuwing. Hierdoor ontstond de mogelijkheid om in te spelen op allerlei veranderingen. Het exploitatiesaldo (uit gewone bedrijfsuitoefening) 2015 van NPO-organisatie bedraagt 2,0 miljoen euro negatief. Diverse factoren hebben dit exploitatiesaldo beïnvloed en zijn uitgesplitst in onderstaande componenten.

FIN.staatje-2

Ad1 Hogere bijdrage aan de programmering; 12,2 miljoen euro
Gerichte versterking en vernieuwing is mogelijk geworden door een extra bijdrage aan de programmering. Bij keuzes die zijn gemaakt om de programmering te versterken heeft het bereiken van een jongere doelgroep een belangrijke rol gespeeld. Zo is het media-aanbod vernieuwd met de Nederlandse drama serie Tessa, sportlicenties en verdere versterking voor NPO 3 (o.a. extra afleveringen Brugklas en 3 Onderzoekt). Daarnaast is er met NPO Groen ingezet op duurzaamheid. Via de NPO Groen app wordt het publiek uitgedaagd om groener te gaan leven en bewuster met milieuzaken om te gaan.

Ad2 Hogere inkomsten; 3,4 miljoen euro
De inkomsten vanuit de distributeurs voor het doorgeven van content waren in 2015 hoger dan vooraf ingeschat. Dit is het gevolg van een stijging van het aantal abonnees. Deze inkomstenstijging komt ten goede aan NPO-brede (ontwikkel)ambities en speciale programmering.

Ad3 Lagere organisatiekosten; 0,6 miljoen euro
Er is een groot aantal projecten gestart om onze strategische doelstellingen en ambities te verwezenlijken. Vanwege de complexiteit van deze projecten en het continu veranderende medialandschap zijn nog niet alle projecten gerealiseerd in 2015, waardoor de organisatiekosten lager zijn dan verwacht. Zo heeft een distributieproject vertraging opgelopen bij de leverancier en zijn diverse IT-features voor betere toegankelijkheid van het online aanbod nog in ontwikkeling. Naar verwachting worden deze zaken in de loop van 2016 wel opgeleverd. Ultimo 2015 heeft de NPO besloten om gezien de onzekerheid over de inbaarheid van verstrekte leningen op een deelneming deze vorderingen op nihil te waarderen.

Resultaatbestemming exploitatieresultaat uit gewone bedrijfsuitoefening
Rekening houdend met mutaties ten gunste/laste van de bestemmingsreserves en met de overdracht van reserves aan het Commissariaat voor de Media, ziet de resultaatbestemming 2015 er als volgt uit:

FIN.staatje-3

Saldo overdracht Reserve voor Media-Aanbod; 2,9 miljoen positief
Uit de reserve voor media-aanbod is in 2015 6,6 miljoen euro verstrekt aan de omroepen. Dit bedrag is in 2015 ingezet voor de programmering. Aan de overgedragen reserve media-aanbod is 9,4 miljoen euro toegevoegd. Per saldo bedraagt de overdracht aan de reserve voor media-aanbod 2,9 miljoen euro.

Onttrekking bestemmingsreserve Programmering; 1,7 miljoen negatief
De onttrekking van 1,7 miljoen euro is opgebouwd uit een onttrekking van 2,0 miljoen euro voor de sportprogrammering van 2015 en een dotatie van 0,3 miljoen euro vanuit ontvangen rechtengelden. Met de omroepen is afgesproken dat de NPO-organisatie deze gelden namens de omroepen incasseert. Deze gelden worden voor een periode van maximaal 5 jaar gereserveerd in verband met de afwikkeling. Na deze periode worden de vrijvallende gelden via de programmering aan de omroepen verstrekt.

Onttrekking bestemmingsreserve frictiekosten; 2,5 miljoen negatief
In 2015 is de bestemmingsreserve frictiekosten vrijgevallen. Er worden geen onttrekkingen meer verwacht uit deze reserve, die is ontstaan naar aanleiding van de bezuinigingsmaatregelen van kabinet-Rutte I in de voorgaande concessieperiode.

Onttrekking bestemmingsreserve Nieuwe Media; 0,2 miljoen negatief
De reserve voor specifieke innovatie- en ontwikkelprojecten is vrijgevallen en toegevoegd aan de exploitatiereserve. De reserve dateert uit de aanvang van de in 2015 afgesloten concessieperiode, toen projecten rondom nieuwe media apart benoemd en gestimuleerd moesten worden. Inmiddels zijn de betreffende projecten afgerond. Er worden geen kosten meer verwacht en activiteiten en budgetten rondom zogenaamde nieuwe media worden zoveel mogelijk opgevangen worden binnen de reguliere bedrijfsvoering.

Dotatie bestemmingsreserve Organisatiewijzigingen; 3,0 miljoen positief
Het nieuwe Concessiebeleidsplan en de bezuinigingen van Rutte-II leiden tot nieuwe strategische ambities. Dit brengt (organisatie)veranderingen met zich mee. Daarom wordt een deel van het vermogen bestemd voor de nodige transitiekosten.

Onttrekking exploitatiereserve; 0,6 miljoen negatief
Rekening houdend met de mutaties ten gunste/laste van de bestemmingsreserves, bedraagt de onttrekking uit de exploitatiereserve 0,6 miljoen euro.

Te ontvangen van de AMR
Het totaal van de door de omroepen aangehouden reserves voor media-aanbod en het totale eigen vermogen van de NPO (NPO Media en NPO-organisatie) mag niet meer dan 10% van de gezamenlijke uitgaven van de NPO-organisatie en de omroepen bedragen. Uitgezonderd zijn de uitgaven uit verenigingsactiviteiten. Voor 2015 bedraagt de totale norm van de NPO 94,3 miljoen euro. Het totaal van de door de omroepen aangehouden reserves voor media-aanbod en het eigen vermogen van de NPO bedraagt 89 miljoen euro. Dit betekent dat ultimo 2015 de 10% norm niet wordt overschreden.

De 19 duizend euro heeft betrekking op een verschil in afwikkeling van oude jaren.

Exploitatiesaldo na ontvangst AMR
Het exploitatiesaldo na ontvangst van de AMR bedraagt 8,5 miljoen euro negatief. Dit exploitatieresultaat kent een incidenteel karakter. De voornaamste reden betreft de aanwending van het overgedragen reserve media-aanbod aan de individuele omroepen voor specifiek programma-aanbod.

NPO Jaarrekening 2015
Download hier de Jaarrekening (PDF)